Hố par 3 qua hồ, gió ngược, cú đánh hơi non tay và quả bóng rơi “tõm” cách bờ bên kia hai mét. Chuyện này xảy ra với mọi golfer, điều khác nhau là cách xử lý sau đó. Nhiều nhóm phong trào cứ ra mép nước gần bóng nhất rồi thả, trong khi luật cho bạn vài lựa chọn rõ ràng và điểm mốc để thả bóng gần như không bao giờ là “chỗ gần bóng nhất”.
Khu vực phạt là gì? “Bẫy nước” chỉ là một phần
Từ bản Luật Golf 2019, khái niệm “bẫy nước” (water hazard) được thay bằng khu vực phạt (penalty area). Khu vực phạt gồm mọi vùng nước trên sân như hồ, suối, mương, biển, kể cả khi đang cạn, và bất kỳ khu vực nào khác mà Ban tổ chức đánh dấu là khu vực phạt, chẳng hạn vạt rừng rậm hay sườn đá.
Có hai loại, phân biệt bằng màu cọc hoặc vạch sơn:
- Khu vực phạt vàng: cọc hoặc vạch màu vàng.
- Khu vực phạt đỏ: cọc hoặc vạch màu đỏ. Loại đỏ có thêm một lựa chọn giải thoát so với loại vàng.
Nếu một vùng nước không được đánh dấu màu, luật coi đó là khu vực phạt đỏ. Cọc và vạch sơn nằm trong khu vực phạt. Bóng ở trong khu vực phạt khi có bất kỳ phần nào của bóng nằm trên, chạm vào mặt đất hay vật gì bên trong mép, hoặc nằm phía trên mép của khu vực đó. Bóng chỉ chạm vạch đỏ một chút vẫn là bóng trong khu vực phạt.
Lựa chọn đầu tiên: đánh bóng như nó nằm, không phạt
Theo Luật 17.1b, bạn được đánh bóng từ trong khu vực phạt mà không bị phạt gậy nào. Từ năm 2019, các hạn chế cũ đã được bỏ, nên trong khu vực phạt bạn được làm những việc giống như ở fairway hay rough:
- Chạm gậy xuống đất hoặc xuống nước khi vào thế đứng.
- Swing thử có chạm đất, chạm cỏ.
- Nhặt bỏ vật rời tự nhiên như lá, cành khô, đá (Luật 15.1). Nếu làm bóng xê dịch khi nhặt thì bị một gậy phạt và phải đặt bóng lại.
Bóng nằm trên bờ cỏ khô phía trong hàng cọc đỏ là tình huống nên cân nhắc đánh tiếp. Bóng ngập nửa quả trong bùn thì khác: xác suất đưa bóng ra thấp, và nếu cú đánh hỏng, bóng vẫn nằm trong khu vực phạt, bạn mất thêm gậy mà chưa giải quyết được gì.
Giải thoát với một gậy phạt: điểm mốc là nơi bóng cắt mép lần cuối
Nếu không đánh được, bạn giải thoát theo Luật 17.1d và cộng một gậy phạt. Chi tiết quan trọng nhất của cả Luật 17: điểm mốc để tính là nơi bóng cắt qua mép khu vực phạt lần cuối cùng, không phải nơi bóng nằm, cũng không phải nơi bóng rơi xuống nước.
Ví dụ: bóng bay qua hồ, chạm bờ bên kia rồi lăn ngược xuống nước. Điểm cắt mép lần cuối nằm ở bờ bên kia, phía gần green. Ngược lại, nếu bóng rơi thẳng xuống giữa hồ mà chưa hề chạm bờ bên kia, điểm cắt mép nằm ở bờ phía tee, và bạn sẽ phải đánh qua hồ thêm lần nữa.
Cách 1: Gậy và khoảng cách (dùng cho cả vàng và đỏ)
Quay lại nơi vừa thực hiện cú đánh trước và đánh lại. Nếu cú trước đánh từ khu phát bóng, bạn được đặt bóng lên tee ở bất kỳ đâu trong khu phát bóng. Nếu cú trước đánh từ fairway hay rough, bạn thả bóng trong phạm vi một chiều dài gậy tính từ điểm đánh cũ, không gần hố hơn.
Cách 2: Giải thoát theo đường thẳng lùi sau (dùng cho cả vàng và đỏ)
Kẻ một đường thẳng tưởng tượng từ hố cờ đi qua điểm bóng cắt mép lần cuối, rồi kéo dài ra phía sau. Bạn được lùi xa bao nhiêu tùy ý trên đường này và thả bóng trên đường thẳng đó. Theo bản luật 2023, sau khi thả, bóng phải dừng trong phạm vi một chiều dài gậy tính từ điểm nó chạm đất đầu tiên, theo bất kỳ hướng nào, kể cả lăn về phía hố một chút. Bạn chọn được cự ly đẹp cho cú wedge tiếp theo.
Cách 3: Giải thoát ngang (chỉ dùng cho khu vực phạt đỏ)
Từ điểm bóng cắt mép lần cuối, đo ra hai chiều dài gậy, không gần hố hơn điểm đó, và thả bóng trong vùng này. Vùng giải thoát được nằm ở bất kỳ khu vực nào của sân, trừ chính khu vực phạt đó. Chiều dài gậy tính bằng cây gậy dài nhất trong túi, không tính putter, nên phần lớn người chơi đo bằng driver.
Bảng tóm tắt: vàng và đỏ khác nhau ở đâu
| Lựa chọn | Khu vực phạt vàng | Khu vực phạt đỏ | Hình phạt |
|---|---|---|---|
| Đánh bóng như nó nằm | Được | Được | Không phạt |
| Gậy và khoảng cách | Được | Được | 1 gậy |
| Đường thẳng lùi sau | Được | Được | 1 gậy |
| Giải thoát ngang 2 chiều dài gậy | Không | Được | 1 gậy |
Cách đếm gậy: phát bóng xuống nước là cú 1, cộng một gậy phạt là 2, cú đánh sau khi thả bóng là cú thứ 3. Hình phạt này giống nhau ở cả đấu gậy và đấu đối kháng.
Thả bóng thế nào cho đúng
- Xác định điểm mốc. Thống nhất với bạn chơi nơi bóng cắt mép lần cuối. Ước lượng hợp lý là đủ, luật không đòi chính xác tới từng centimet.
- Đo vùng giải thoát. Cắm tee đánh dấu điểm mốc và điểm cuối của một hoặc hai chiều dài gậy.
- Thả bóng từ ngang đầu gối. Tự tay bạn thả, bóng rơi thẳng, không chạm người hay đồ của bạn trước khi chạm đất (Luật 14.3).
- Bóng phải dừng trong vùng giải thoát. Nếu lăn ra ngoài, thả lại lần hai. Lần hai vẫn lăn ra thì đặt bóng tại điểm nó chạm đất ở lần thả thứ hai.
Khi giải thoát có phạt, bạn được dùng quả bóng khác, không bắt buộc phải vớt quả cũ lên. Thả sai chỗ rồi đánh, ví dụ thả cạnh nơi bóng nằm thay vì theo điểm cắt mép, dẫn tới hình phạt chung: hai gậy trong đấu gậy, thua hố trong đấu đối kháng.
Không thấy bóng: khi nào được coi là bóng đã vào khu vực phạt?
Luật 17.1c yêu cầu bạn biết hoặc gần như chắc chắn bóng nằm trong khu vực phạt, nghĩa là khả năng ít nhất 95%. Thấy bóng tạo sóng trên mặt hồ, hoặc xung quanh hồ chỉ có cỏ cắt ngắn không thể giấu bóng, là đủ căn cứ.
Nếu bóng bay về phía hồ nhưng quanh đó có rough dày và bụi cây, bạn chưa đủ chắc chắn. Khi tìm 3 phút không thấy, bóng là bóng mất và bạn phải chịu gậy và khoảng cách theo Luật 18.2. Cách xử lý tình huống đó có trong bài luật mất bóng và bóng ra ngoài biên.
Những quyền giải thoát không dùng được trong khu vực phạt
Luật 17.3 chặn một số quyền mà bạn quen dùng ở fairway:
- Không được giải thoát miễn phạt khỏi điều kiện sân bất thường như nước đọng tạm thời, khu vực đang sửa chữa, vật cản cố định (Luật 16.1).
- Không được giải thoát cho bóng lún (Luật 16.3).
- Không được tuyên bố bóng không đánh được theo Luật 19. Trong khu vực phạt, cách giải thoát có phạt duy nhất là Luật 17. Xem thêm bài bóng không đánh được để thấy hai luật này khác nhau ra sao.
Vật cản di dời được như chai nước, cào cát, cọc đánh dấu rút lên được thì vẫn được dời đi không phạt theo Luật 15.2.
Đánh từ khu vực phạt mà bóng vẫn ở trong đó
Bạn thử đánh từ bờ hồ, bóng lại rơi xuống nước của chính khu vực phạt ấy. Luật 17.2a cho bạn giải thoát với một gậy phạt bằng các cách ở trên, tính theo điểm bóng cắt mép lần gần nhất, và thêm một lựa chọn: quay về nơi đã thực hiện cú đánh cuối cùng từ bên ngoài khu vực phạt và đánh từ đó, cũng với một gậy phạt.
Mẹo thực tế ở hố có nước
- Nhìn bóng tới khi nó dừng hẳn. Cả nhóm cùng nhìn và chọn một vật mốc trên bờ, như gốc cây hay cọc đỏ thứ ba, ở vị trí bóng cắt mép.
- Dùng bóng hợp túi tiền ở hố có nước. Mất một quả bóng golf lướt nhẹ nhàng hơn nhiều so với một quả tour còn mới nguyên hộp. Shop có gói 9 bóng lướt hỗn hợp 95% cho những hố như vậy.
- Lau bóng và mặt gậy sau khi đánh gần nước. Bùn trong rãnh làm cú sau mất xoáy; khăn treo túi xử lý trong vài giây.
Câu hỏi thường gặp
Bóng xuống nước bị phạt mấy gậy?
Một gậy phạt nếu bạn chọn giải thoát theo Luật 17.1d. Nếu bạn đánh được bóng từ trong khu vực phạt thì không bị phạt gậy nào.
Cọc vàng và cọc đỏ khác nhau thế nào?
Khu vực phạt vàng có hai cách giải thoát: gậy và khoảng cách, hoặc đường thẳng lùi sau. Khu vực phạt đỏ có thêm cách thứ ba là giải thoát ngang trong phạm vi hai chiều dài gậy từ điểm bóng cắt mép lần cuối.
Có được chạm gậy xuống đất trong khu vực phạt không?
Được. Từ năm 2019, bạn được chạm gậy xuống đất, xuống nước và nhặt vật rời tự nhiên trong khu vực phạt mà không bị phạt.
Bóng nằm trong vũng nước mưa giữa fairway có phải khu vực phạt không?
Không. Đó là nước đọng tạm thời, thuộc điều kiện sân bất thường, và bạn được giải thoát miễn phạt theo Luật 16.1. Khu vực phạt là những vùng được đánh dấu cọc hoặc vạch vàng, đỏ, cùng các vùng nước cố định của sân.
Có bắt buộc phải thả bóng ở drop zone không?
Thường thì không. Drop zone do luật địa phương của sân lập ra như một lựa chọn thêm bên cạnh các cách trong Luật 17. Một số sân quy định bắt buộc dùng, nên bạn đọc bảng luật địa phương hoặc hỏi caddie trước khi đánh.





