“Cho tôi xin một mulligan”, “cú đó gimme rồi, nhặt đi”. Hai câu này xuất hiện trong gần như mọi buổi golf giao hữu, nhưng bạn sẽ không tìm thấy từ nào trong số đó ở phần định nghĩa của Luật golf. Chúng là thỏa thuận giữa những người chơi với nhau. Biết rõ mulligan và gimme là gì, khi nào dùng được và khi nào tuyệt đối không, giúp bạn tránh hai tình huống khó xử: làm chậm cả nhóm vì quá cứng nhắc trong buổi chơi vui, hoặc bị loại ở giải vì quen tay nhặt bóng.
Mulligan là gì?
Mulligan là cú đánh lại không tính điểm sau một cú hỏng. Phổ biến nhất là ở cú phát bóng hố đầu tiên, khi người chơi chưa kịp nóng người. Cú hỏng coi như chưa từng xảy ra, không cộng gậy, không cộng phạt.
Nguồn gốc cái tên không rõ ràng. Câu chuyện hay được kể nhất nói về một người chơi họ Mulligan ở Bắc Mỹ đầu thế kỷ 20 có thói quen phát lại cú đầu tiên; ngoài ra còn vài giả thuyết khác. Điều chắc chắn là thuật ngữ đã thành quen thuộc trên toàn thế giới.
Các biến thể hay gặp
- Breakfast ball: mulligan dành riêng cho cú phát đầu tiên của ngày.
- Mỗi chín hố một lần: nhóm thỏa thuận mỗi người có một mulligan cho chín hố đầu và một cho chín hố sau.
- Mulligan gây quỹ: ở giải từ thiện, người chơi mua phiếu mulligan, tiền thu được góp vào quỹ.
Luật golf nói gì về mulligan?
Theo Luật golf, mỗi cú đánh đều được tính. Nếu cú phát của bạn có thể mất hoặc ra ngoài biên, lựa chọn hợp lệ là đánh lại từ vị trí cũ với một gậy phạt, hoặc tuyên bố rõ và đánh một quả bóng tạm thời. Đánh lại mà không tính cú đầu và không tính phạt thì không có trong luật. Vì vậy:
- Vòng đấu có mulligan không phải vòng chơi theo Luật golf, và không nên dùng để nộp điểm tính handicap.
- Trong giải đấu, mulligan chỉ tồn tại nếu điều lệ giải ghi rõ, thường là ở các giải giao lưu, từ thiện.
Gimme là gì?
Gimme là cú putt rất ngắn mà bạn chơi đồng ý coi như đã vào lỗ. Người được “cho” nhặt bóng lên, cộng thêm một gậy cho cú putt đó và không cần thực hiện. Từ này đọc trại từ “give me”. Mục đích chính là tiết kiệm thời gian.
Quy ước khoảng cách tùy nhóm. Kiểu thường gặp là “trong phần da cán gậy”: đặt đầu putter vào lỗ, nếu bóng nằm trong đoạn từ đầu gậy tới mép dưới tay cầm thì được cho. Có nhóm chỉ cho những cú sát mép lỗ. Dù theo cách nào, nên thống nhất ngay từ hố đầu.
Gimme trong đấu gậy và đấu đối kháng
Đây là chỗ nhiều người nhầm nhất, vì cùng một hành động nhặt bóng nhưng kết quả theo luật hoàn toàn khác nhau.
| Thể thức | Có được cho putt không? | Hệ quả nếu nhặt bóng |
|---|---|---|
| Đấu đối kháng (match play) | Có, luật cho phép nhường | Hố kết thúc hợp lệ |
| Đấu gậy (stroke play) | Không | Phải đặt lại bóng và putt xong, nếu không sẽ bị loại |
| Stableford, điểm tối đa | Không, nhưng được nhặt bóng | Hố đó nhận 0 điểm hoặc điểm tối đa |
Đấu đối kháng: nhường là một phần của luật
Trong đấu đối kháng, bạn được nhường cho đối thủ cú đánh tiếp theo, cả hố, hoặc cả trận. Lời nhường phải được nói ra rõ ràng. Một khi đã nhường thì không rút lại được, và người được nhường cũng không thể từ chối. Bạn không có quyền đòi được nhường: nếu đối thủ im lặng, hãy putt.
Đấu gậy: phải đưa bóng vào lỗ
Trong đấu gậy, bạn phải hoàn thành mọi hố bằng cách đưa bóng vào lỗ. Nếu nhặt bóng khi chưa vào lỗ, bạn cần sửa lỗi trước khi phát bóng ở hố kế tiếp, hoặc trước khi nộp thẻ điểm nếu đó là hố cuối. Không sửa thì bị loại khỏi giải. Thói quen gimme ở những buổi chơi vui chính là nguyên nhân phổ biến dẫn tới lỗi này. Sự khác nhau giữa các thể thức được trình bày đầy đủ trong bài stroke play, match play, Stableford khác nhau thế nào.
Những thỏa thuận giao hữu khác
- Gấp đôi par thì nhặt bóng: ai đã đánh tới gấp đôi par của hố thì nhặt bóng, ghi con số đó và đi tiếp. Thể thức điểm tối đa trong Luật golf hoạt động theo đúng tinh thần này khi ban tổ chức áp dụng.
- Nhấc, lau và đặt bóng trên fairway: khi sân ướt, nhóm cho phép cải thiện thế nằm trong vùng cỏ cắt ngắn. Ở giải chính thức, điều này chỉ hợp lệ khi ban tổ chức ban hành luật địa phương tương ứng.
- Thả bóng cạnh chỗ mất thay vì quay lại: một số sân áp dụng luật địa phương cho phép thả bóng ở mép fairway gần chỗ bóng mất hoặc ra ngoài biên với hai gậy phạt, để khỏi quay về tee. Hãy hỏi sân trước khi dùng.
- Ready golf: ai sẵn sàng thì đánh trước. Đây là cách chơi được khuyến khích trong đấu gậy; xem bài thứ tự đánh và ready golf.
Dùng mulligan và gimme sao cho lịch sự
- Thỏa thuận trước khi phát bóng hố 1. Bao nhiêu mulligan, gimme tính từ khoảng cách nào, có áp dụng trên green dốc không.
- Không tự cho mình. Gimme là thứ người khác trao. Chờ bạn chơi nói “cho”, đừng tự nhặt.
- Không dùng khi sân đông. Mulligan làm chậm nhóm phía sau. Nếu có người đang chờ ở tee, hãy bỏ qua.
- Không mulligan trên green. Putt lại cùng một đường là học lại đường bóng, điều mà ngay cả nhóm dễ tính cũng thường không chấp nhận.
- Nói rõ khi ghi điểm. Nếu vòng đấu có mulligan, đừng nộp điểm đó để tính handicap và đừng so với thành tích chơi đúng luật.
Chuẩn bị để ít cần mulligan hơn
Phần lớn mulligan được xin ở tee số 1 vì người chơi chưa khởi động. Mười phút xoay khớp và vài cú vung thử trước giờ phát bóng giảm hẳn rủi ro. Trong túi nên có sẵn hai quả bóng ở túi quần để đánh bóng tạm thời ngay khi cần mà không phải quay lại xe, vài chiếc tee dự phòng và ball marker cho những lúc bạn chơi yêu cầu đánh dấu.
- Bóng dự phòng giá mềm: danh mục bóng golf cũ, ví dụ gói 9 bóng lướt hỗn hợp 95% giá 300.000₫.
- Tee: hộp 100 tee gỗ giá 85.000₫ dùng được rất lâu.
- Đánh dấu bóng: bộ ba ball marker kim loại giá 55.000₫.
Câu hỏi thường gặp
Mulligan có được công nhận trong Luật golf không?
Không. Luật golf tính mọi cú đánh. Mulligan chỉ là thỏa thuận trong buổi chơi giao hữu hoặc quy định riêng của một số giải giao lưu.
Gimme có tính gậy không?
Có. Khi được cho một cú putt, bạn cộng thêm một gậy cho cú đó vào điểm của hố, chỉ là không phải thực hiện.
Trong đấu đối kháng, tôi có thể từ chối khi được nhường không?
Không. Lời nhường có hiệu lực ngay khi được nói ra, không thể từ chối và không thể rút lại. Hố hoặc cú đánh đó coi như đã hoàn thành.
Lỡ nhặt bóng trong đấu gậy vì tưởng được cho thì làm sao?
Đặt bóng lại vị trí cũ, nhận một gậy phạt vì đã nhấc bóng khi không được phép, rồi putt cho xong hố trước khi phát bóng ở hố tiếp theo. Nếu bỏ qua, bạn sẽ bị loại.
Một vòng nên cho bao nhiêu mulligan?
Không có con số chuẩn. Nhiều nhóm chỉ cho một lần ở tee số 1, hoặc mỗi chín hố một lần. Sân càng đông càng nên hạn chế.






